دایره‌المعارف و واژه‌نامه تخصصی کریپتو

مرجع جامع اصطلاحات بازار ارزهای دیجیتال، بلاکچین، تحلیل تکنیکال و امنیت سایبری با تعاریف ساده و کاربردی.

آ اسیب‌پذیری روز صفر (Zero-Day Vulnerability)

یک حفره امنیتی ناشناخته در نرم‌افزار یا پروتکل که توسعه‌دهندگان هنوز از آن مطلع نشده‌اند.

آزمون هاوی (Howey Test)

معیاری حقوقی در آمریکا برای تشخیص اینکه آیا یک دارایی یا توکن اوراق بهادار محسوب می‌شود یا خیر.

آلت‌سیزن یا فصل آلت‌کوین‌ها (Altseason)

دوره‌ای که ارزش و قیمت آلت‌کوین‌ها نسبت به بیت‌کوین رشد بسیار سریع‌تر و چشمگیرتری را تجربه می‌کند.

آلت‌کوین (Altcoin)

به هر ارز دیجیتالی غیر از بیت‌کوین (Bitcoin) آلت‌کوین گفته می‌شود که مخفف عبارت Alternative Coin (ارز جایگزین) است؛ مانند اتریوم، کاردانو، سولانا و غیره.

اثبات سهام (Proof of Stake - PoS)

مکانیسم اجماعی که در آن اعتبارسنج‌ها با قفل کردن توکن‌های خود، حق تایید تراکنش‌ها و کسب پاداش را به دست می‌آورند (مثل اتریوم جدید).

اثبات کار (Proof of Work - PoW)

مکانیسم اجماع بلاکچین که در آن ماینرها با حل مسائل پیچیده ریاضی تراکنش‌ها را تایید و شبکه را امن می‌کنند (مثل بیت‌کوین).

احراز هویت (KYC - Know Your Customer)

فرآیندی قانونی که صرافی‌ها و پلتفرم‌های مالی برای شناسایی هویت کاربران و جلوگیری از پول‌شویی انجام می‌دهند.

احراز هویت دو عاملی (2FA)

لایه امنیتی اضافی برای ورود به حساب کاربری با استفاده از یک کد یکبار مصرف تولیدشده در برنامه‌هایی مثل Google Authenticator.

ارز دیجیتال بانک مرکزی (CBDC)

نسخه دیجیتال رسمی پول ملی هر کشور که مستقیماً توسط بانک مرکزی منتشر و پشتیبانی می‌شود.

ارزش بازار (Market Capitalization)

ارزش کل یک ارز دیجیتال که از ضرب قیمت کنونی آن در تعداد کل سکه‌های در گردش به دست می‌آید.

ارزش بازار رقیق‌شده کامل (FDV)

ارزش کل پروژه با فرض اینکه تمام توکن‌های قابل انتشار آن در گردش باشند (قیمت فعلی ضربدر حداکثر عرضه).

ارزش کل قفل‌شده (Total Value Locked - TVL)

شاخصی کلیدی در دیفای که مجموع ارزش دارایی‌های قفل‌شده در یک پروتکل یا شبکه بلاکچینی را نشان می‌دهد.

استاندارد توکن ERC-1155

استندردی که اجازه می‌دهد توکن‌های قابل تعویض و غیرقابل تعویض هر دو در یک قرارداد هوشمند مدیریت شوند.

استاندارد توکن ERC-721

یک استاندارد رایج در شبکه اتریوم برای ساخت و مدیریت توکن‌های غیرقابل تعویض (NFT) منحصر‌به‌فرد.

استخر استخراج (Mining Pool)

گروهی از استخراج‌کنندگان که قدرت پردازش سخت‌افزارهای خود را با هم ترکیب می‌کنند تا شانس موفقیت در یافتن بلوک را افزایش دهند.

استخر نقدینگی (Liquidity Pool)

مخزنی از توکن‌ها که توسط کاربران در یک قرارداد هوشمند قفل می‌شود تا نقدینگی لازم برای معاملات صرافی غیرمتمرکز فراهم شود.

استخراج یا ماینینگ (Mining)

فرآیند اعتبارسنجی تراکنش‌ها و افزودن آن‌ها به بلاکچین با استفاده از قدرت پردازش سخت‌افزاری که در ازای آن پاداش سکه جدید داده می‌شود.

استیبل کوین (Stablecoin)

ارز دیجیتالی است که ارزش آن به یک دارایی دیگر (معمولاً دلار آمریکا) پگ یا ثابت شده است تا نوسانات بازار را خنثی کند؛ مانند تتر (USDT).

استیکینگ (Staking)

فرآیند قفل کردن یا نگهداری ارز دیجیتال در یک کیف پول یا پلتفرم مشخص برای مشارکت در امنیت و تایید تراکنش‌های شبکه (پروف آو استیک) که در عوض به کاربر پاداش (سود) تعلق می‌گیرد.

اشباع خرید (Overbought)

شرایطی که در آن قیمت بیش از حد رشد کرده و خرید زیادی انجام شده است، که احتمال اصلاح یا ریزش را بالا می‌برد.

اشباع فروش (Oversold)

شرایطی که در آن قیمت به شدت افت کرده و فروش زیادی صورت گرفته است، که احتمال برگشت و رشد قیمت را تقویت می‌کند.

اصلاح قیمت (Correction)

کاهش موقتی قیمت پس از یک روند صعودی قوی (یا افزایش پس از روند نزولی) که بخشی از نوسانات طبیعی بازار است.

اصلاح قیمت (Price Correction)

کاهش موقت و سالم قیمت پس از یک دوره رشد سریع برای تنظیم مجدد شاخص‌های بازار.

افشای ریسک قانونی (Legal Risk Disclosure)

بیانیه‌ای رسمی که صرافی‌ها و پروژه‌ها به کاربران ارائه می‌دهند تا خطرات قانونی و مالی سرمایه‌گذاری را بپذیرند.

الگوی دو قله (Double Top)

الگویی نزولی که تشکیل دو سقف قیمتی در یک سطح مقاومت را نشان می‌دهد و حاکی از ضعف خریداران است.

الگوی دو کف (Double Bottom)

الگویی صعودی که تشکیل دو کف قیمتی در یک سطح حمایت را نشان می‌دهد و حاکی از قدرت گرفتن خریداران است.

الگوی سر و شانه (Head and Shoulders)

یک الگوی بازگشتی در تحلیل تکنیکال که شامل سه قله (شانه چپ، سر، و شانه راست) است و معمولاً نشان‌دهنده تغییر روند صعودی به نزولی است.

الگوی سر و شانه معکوس (Inverse Head and Shoulders)

یک الگوی بازگشتی صعودی در تحلیل تکنیکال که تشکیل سه کف داده و نشان‌دهنده احتمال پایان روند نزولی و شروع رشد بازار است.

امضای دیجیتال (Digital Signature)

مکانیزم رمزنگاری‌شده‌ای که اصالت و مالکیت تراکنش را در بلاکچین تایید کرده و از دستکاری اطلاعات جلوگیری می‌کند.

امور مالی غیرمتمرکز (DeFi)

اکوسیستمی از خدمات مالی مبتنی بر بلاکچین که بدون نیاز به واسطه‌ها و نهادهای سنتی مانند بانک‌ها فعالیت می‌کند.

انشعاب سخت یا هاردفورک (Hard Fork)

تغییری بنیادین و ناسازگار با نسخه‌های قبلی در پروتکل بلاکچین که منجر به ایجاد دو زنجیره مجزا می‌شود (مانند بیت‌کوین کش).

انشعاب نرم یا سافت‌فورک (Soft Fork)

به‌روزرسانی سازگار با عقب در پروتکل بلاکچین که در آن نودهای قدیمی همچنان قادر به خواندن تراکنش‌ها هستند.

انطباق مقرراتی (Compliance)

پیروی کامل صرافی‌ها و پروژه‌ها از قوانین و استانداردهای وضع‌شده توسط دولت‌ها و نهادهای نظارتی.

اهرم یا لوریج (Leverage)

استفاده از سرمایه استقراضی از صرافی برای افزایش حجم معاملات و سود (یا زیان) احتمالی در معاملات مارجین و فیوچرز.

اوراق بهادار بودن توکن (Security Token)

توکنی که نماینده دارایی‌های مالی سنتی (مانند سهام یا اوراق قرضه) بوده و مشمول قوانین سخت‌گیرانه بورس است.

ایردراپ اسکم (Scam Airdrop)

ارسال توکن‌های ناشناخته به کیف پول کاربران که با تعامل یا تایید قرارداد هوشمند آن‌ها، دسترسی هکر به دارایی‌های اصلی را فراهم می‌کند.

بازار خرسی یا نزولی (Bear Market)

دوره‌ای طولانی از کاهش قیمت‌ها در بازار که معمولاً با ناامیدی سرمایه‌گذاران و کاهش حجم معاملات همراه است.

بازار گاوی یا صعودی (Bull Market)

دوره‌ای از بازار که قیمت‌ها روند صعودی دارند و اعتماد عمومی و سرمایه‌گذاری به شدت افزایش می‌یابد.

بازارساز خودکار (AMM)

سیستم معاملاتی صرافی‌های غیرمتمرکز که به جای دفتر سفارشات، از استخرهای نقدینگی و فرمول‌های ریاضی برای تعیین قیمت استفاده می‌کند.

بازی برای کسب درآمد (Play-to-Earn)

مدلی در بازی‌های ویدیویی مبتنی بر بلاکچین که بازیکنان با انجام بازی و پیشرفت در آن، توکن و پاداش واقعی کسب می‌کنند.

باند بولینگر (Bollinger Bands)

اندیکاتور نوسان‌سنج که شامل یک خط میانگین متحرک و دو خط بالایی و پایینی بر اساس انحراف معیار است.

بلاک جنسیس یا پیدایش (Genesis Block)

نخستین بلاک در تاریخچه یک شبکه بلاکچین (بلاک شماره صفر) که پایه و اساس زنجیره محسوب می‌شود.

تابع هش رمزنگاری (Cryptographic Hash Function)

الگوریتمی ریاضی که داده‌هایی با هر اندازه را می‌گیرد و به یک کد ثابت و یکتا (هش) تبدیل می‌کند.

تامین نقدینگی (Liquidity Provision)

تامین توکن برای استخرهای نقدینگی در صرافی‌های غیرمتمرکز جهت تسهیل معاملات و دریافت کارمزد از صرافی.

تامین‌کننده نقدینگی (Liquidity Provider - LP)

کاربری که دارایی‌های خود را به استخر نقدینگی اضافه می‌کند و در ازای آن درصدی از کارمزدهای معاملات را پاداش می‌گیرد.

تایید دو مرحله‌ای (Two-Factor Authentication - 2FA)

یک لایه امنیتی اضافی که علاوه بر رمز عبور، نیازمند ورود کد یک‌بار مصرف (مانند Google Authenticator) است.

تایید هویت بایومتریک (Biometric Authentication)

استفاده از ویژگی‌های جسمی مانند اثر انگشت یا اسکن چهره برای باز کردن کیف پول یا صرافی.

تحریم‌های مالی بین‌المللی (International Sanctions)

محدودیت‌های قانونی دولت‌ها علیه اشخاص، کشورها یا آدرس‌های بلاکچینی خاص برای جلوگیری از دور زدن تحریم‌ها.

تحلیل تکنیکال (Technical Analysis)

روش بررسی و پیش‌بینی قیمت آینده ارزهای دیجیتال بر اساس داده‌های تاریخی بازار، نمودارها و حجم معاملات.

تحلیل فاندامنتال (Fundamental Analysis)

بررسی ارزش ذاتی یک پروژه ارز دیجیتال شامل تیم سازنده، اهداف، وایت‌پپر، کاربرد و شرایط کلی اقتصادی.

تراکنش بر ثانیه (TPS)

معیاری برای سنجش سرعت شبکه که نشان می‌دهد چه تعداد تراکنش در هر ثانیه پردازش می‌شود.

تراکنش فلش یا فلش لون (Flash Loan)

نوعی وام فوری و بدون وثیقه در دیفای که باید در همان تراکنش بلاکچین و ظرف چند ثانیه دریافت و بازپرداخت شود.

تراکنش ناموفق یا اسلیپیج (Slippage)

اختلاف بین قیمت پیشنهادی یک معامله و قیمت واقعی اجرای آن در زمان ثبت تراکنش روی شبکه به دلیل نوسان.

تسهیل‌گر نقدینگی یا بازارساز (Market Maker)

شخص یا شرکتی که با ثبت سفارش‌های خرید و فروش مداوم، نقدینگی و پایداری را برای صرافی‌ها و بازار فراهم می‌کند.

تورم رمزارز (Crypto Inflation)

نرخ افزایش تعداد توکن‌های در گردش یک شبکه در طول زمان که بر اثر پاداش‌های بلاک یا استخراج ایجاد می‌شود.

توکن (Token)

ارز دیجیتالی است که بلاکچین اختصاصی خود را ندارد و روی بستر یک بلاکچین دیگر (مانند اتریوم یا سولانا) ایجاد شده است.

توکن حاکمیتی (Governance Token)

توکنی که به دارنده آن حق رای در تصمیم‌گیری‌های آینده، تغییرات پروتکل و پروژه‌های غیرمتمرکز می‌دهد.

توکن غیرقابل تعویض (NFT)

دارایی دیجیتال منحصربه‌فردی که مالکیت آن روی بلاکچین ثبت می‌شود و قابل کپی یا معاوضه به صورت یکسان با توکن دیگر نیست.

توکنایزیشن (Tokenization)

فرآیند تبدیل مالکیت یک دارایی واقعی (مانند طلا، ملک یا سهام) به توکن‌های دیجیتال روی بلاکچین.

توکنومیکس (Tokenomics)

علم بررسی اقتصاد توکن، شامل عرضه کل، نحوه توزیع، تورم، مکانیزم سوزاندن و کاربردهای آن.

توکونومیکس (Tokenomics)

بررسی اقتصاد یک ارز دیجیتال شامل عرضه کل، نحوه توزیع، تورم، مکانیزم سوزاندن و انگیزه‌های اقتصادی آن.

تیک پروفیت (Take Profit)

دستوری خودکار برای بستن موقعیت معاملاتی و ذخیره سود در یک قیمت معین و از پیش تعیین‌شده.

حجم معاملات (Trading Volume)

تعداد کل سکه‌ها یا توکن‌هایی که در یک بازه زمانی مشخص معامله شده‌اند و اعتبار روندها را تایید می‌کنند.

حجم معاملات (Volume)

مجموع تعداد واحد یا ارزش دلاری ارز دیجیتالی که در یک بازه زمانی مشخص خرید و فروش شده است.

حداکثر عرضه (Max Supply)

بیشترین تعداد سکه یا توکنی که قرار است در طول عمر یک پروژه بلاکچینی وجود داشته باشد (مانند ۲۱ میلیون برای بیت‌کوین).

حسابرس شخص ثالث (Third-Party Auditor)

شرکت‌های مستقل حقوقی که امنیت، ذخایر مالی یا کدهای پروژه‌ها را بررسی و تایید می‌کنند.

حفاظت از مصرف‌کننده (Consumer Protection)

قوانینی که برای حمایت از سرمایه‌گذاران خرد در برابر کلاه‌برداری‌ها و ورشکستگی صرافی‌ها وضع می‌شوند.

حق امتیاز سازنده (Royalty)

درصدی از قیمت فروش ثانویه یک NFT که به صورت خودکار با هر بار معامله به سازنده اصلی آن پرداخت می‌شود.

حمله انکار خدمت (DDoS Attack)

تلاشی مخرب برای خارج کردن یک شبکه یا صرافی از دسترس با ارسال حجم عظیمی از درخواست‌های کاذب.

حمله بدافزار کلیپ‌بورد (Clipboard Malware)

بدافزاری که آدرس مقصد کیف پول کپی‌شده توسط کاربر را در حافظه موقت سیستم با آدرس هکر جایگزین می‌کند.

حمله رول‌بک (Rollback Attack)

تلاشی برای سازماندهی مجدد بلاکچین و بازگرداندن تراکنش‌ها برای دوبار خرج کردن دارایی‌ها.

حمله سیبیل (Sybil Attack)

حمله‌ای که در آن یک فرد با ایجاد تعداد زیادی نود تقلبی تلاش می‌کند کنترل شبکه را به دست بگیرد.

حمله فیشینگ (Phishing Attack)

نوعی کلاهبرداری اینترنتی که در آن هکرها با ساخت سایت‌ها یا پیام‌های جعلی تلاش می‌کنند اطلاعات حساب و عبارت بازیابی کاربران را بدزدند.

حمله ۵۱ درصد (51% Attack - Core)

تسلط مخرب یک نهاد بر بیش از نیمی از قدرت استخراج یا سهام شبکه برای دوبار خرج کردن سکه‌ها یا توقف تراکنش‌ها.

حمله ۵۱ درصد (51% Attack)

نوعی سناریوی نفوذ به بلاکچین که در آن یک گروه بیش از نیمی از قدرت پردازش شبکه را به دست می‌گیرد و می‌تواند تراکنش‌ها را دستکاری کند.

خط حمایت (Support Level)

سطحی قیمتی که در آن تقاضا به قدری قوی است که از ریزش بیشتر قیمت جلوگیری می‌کند.

خط روند (Trendline)

خطی مستقیم که روی چارت قیمت رسم می‌شود تا مسیر کلی حرکت بازار (صعودی، نزولی یا خنثی) را به معامله‌گر نشان دهد.

خط مقاومت (Resistance Level)

سطحی قیمتی که در آن فشار فروش به قدری زیاد است که جلوی رشد بیشتر قیمت را می‌گیرد.

خود-حضانتی قانونی (Self-Custody Rights)

حق قانونی کاربران برای نگهداری کلیدهای خصوصی و دارایی‌های خود خارج از صرافی‌های متمرکز.

دامیننس بیت‌کوین (Bitcoin Dominance)

سهم ارزش بازار بیت‌کوین از کل ارزش بازار تمامی ارزهای دیجیتال موجود در جهان.

دانش صفر (Zero-Knowledge Proof - ZK)

روش رمزنگاری پیشرفته‌ای که به یک طرف اجازه می‌دهد درستی اطلاعات را بدون فاش کردن خود آن اطلاعات اثبات کند.

دستگاه اسیک (ASIC Miner)

یک سخت‌افزار تخصصی و قدرتمند که صرفاً برای استخراج ارزهای دیجیتال مبتنی بر الگوریتم‌های خاص (مانند بیت‌کوین) طراحی شده است.

دفتر کل توزیع‌شده (Distributed Ledger)

پایگاه داده‌ای از تراکنش‌ها که به صورت همزمان در چندین کامپیوتر و بدون سرور مرکزی کپی و نگهداری می‌شود.

ذخیره‌سازی سرد (Cold Storage)

روش نگهداری دارایی‌های دیجیتال به صورت کاملاً آفلاین و دور از دسترسی اینترنت برای امنیت حداکثری در برابر هکرها.

رول‌آپ (Rollup)

راهکار مقیاس‌پذیری لایه دوم که تراکنش‌ها را خارج از زنجیره اصلی پردازش کرده و نتایج را به صورت دسته‌ای روی بلاکچین اصلی ثبت می‌کند.

رول‌آپ خوش‌بینانه (Optimistic Rollup)

نوعی رول‌آپ که فرض را بر صحت اولیه تراکنش‌ها می‌گذارد و تنها در صورت اعتراض، بررسی‌های امنیتی را انجام می‌دهد (مانند آربیتروم).

روند خنثی یا رِنج (Ranging Market)

بازاری که قیمت در آن میان دو مرز مشخص حمایت و مقاومت در نوسان است و جهت مشخصی ندارد.

ریگ ماینینگ (Mining Rig)

سیستمی متشکل از چند کارت گرافیک (GPU) یا پردازنده که برای استخراج رمزارزها مونتاژ و راه‌اندازی می‌شود.

زمین مجازی (Virtual Land)

قطعه زمین‌های دیجیتالی در دنیای متاورس که به صورت NFT خرید و فروش می‌شوند و ارزش اقتصادی دارند.

زیان ناimpermanent Loss (Impermanent Loss)

زیان موقتی یا دائمی که تامین‌کنندگان نقدینگی به دلیل تغییر قیمت توکن‌ها نسبت به زمان واریز به استخر تجربه می‌کنند.

زیرساخت غیرمتمرکز (Decentralized Infrastructure)

شبکه‌های کامپیوتری توزیع‌شده که خدمات ابری، ذخیره‌سازی و پردازش را بدون نیاز به شرکت‌های متمرکز ارائه می‌دهند.

سازمان خودگردان غیرمتمرکز (DAO)

ساختاری سازمانی بدون مدیر مرکزی که قوانین و تصمیمات آن توسط قراردادهای هوشمند و رای‌گیری اعضا مدیریت می‌شود.

سایدچین (Sidechain)

یک بلاکچین مستقل که به صورت موازی به زنجیره اصلی متصل است و مکانیسم اجماع خودش را دارد.

سختی شبکه (Mining Difficulty)

معیاری که تعیین می‌کند پیدا کردن هش معتبر برای ایجاد بلاک جدید چقدر سخت است و بر اساس تعداد ماینرها تنظیم می‌شود.

سطح حمایت (Support Level)

سطحی از قیمت که در آن تقاضا به قدری قوی است که جلوی ریزش بیشتر قیمت را می‌گیرد.

سطح مقاومت (Resistance Level)

سطحی از قیمت که در آن فشار فروش به قدری زیاد است که جلوی رشد بیشتر قیمت را می‌گیرد.

سفارش استاپ لاس (Stop-Loss)

دستوری خودکار به صرافی برای فروش ارز دیجیتال در یک قیمت مشخص جهت جلوگیری از زیان بیشتر در صورت نزول بازار.

سفارش بازار (Market Order)

دستوری برای خرید یا فروش فوری ارز دیجیتال با بهترین قیمت فعلی موجود در بازار.

سفارش حد سود (Take-Profit Order)

دستور خودکار به صرافی برای بستن معامله و ذخیره سود در زمان رسیدن قیمت به هدف تعیین‌شده.

سفارش حد ضرر (Stop-Loss Order)

دستور خودکار به صرافی برای فروش دارایی در یک قیمت مشخص جهت جلوگیری از زیان بیشتر در صورت ریزش بازار.

سفارش محدود (Limit Order)

دستوری برای خرید یا فروش یک ارز دیجیتال در یک قیمت مشخص یا بهتر؛ این سفارش تنها زمانی اجرا می‌شود که بازار به آن قیمت برسد.

سوزاندن توکن (Token Burn)

فرایند خارج کردن دائمی تعداد مشخصی از توکن‌ها از چرخش بازار با ارسال آن‌ها به یک آدرس غیرقابل بازیابی برای کاهش تورم.

سوزاندن توکن (Token Burning)

خروج دائمی تعداد مشخصی از توکن‌ها از چرخه با ارسال به یک آدرس غیرقابل دسترسی برای کاهش عرضه و افزایش ارزش.

شاخص ترس و طمع (Fear and Greed Index)

معیاری عددی از صفر تا ۱۰۰ که احساسات و هیجانات حاکم بر بازار کریپتو را ارزیابی می‌کند.

شاخص قدرت نسبی (RSI)

یک اسیلاتور مومنتوم در تحلیل تکنیکال که سرعت و تغییرات حرکات قیمت را در مقیاس صفر تا صد اندازه‌گیری می‌کند (بالای ۷۰ اشباع خرید و زیر ۳۰ اشباع فروش).

شاخص قدرت نسبی (Relative Strength Index - RSI)

اسیلاتوری برای سنجش سرعت و تغییرات قیمت که اشباع خرید یا اشباع فروش را بین اعداد صفر تا ۱۰۰ نشان می‌دهد.

شاردینگ (Sharding)

تکنیک تقسیم پایگاه داده یا شبکه بلاکچین به قطعات کوچک‌تر (شارد) برای افزایش سرعت پردازش همزمان تراکنش‌ها.

شارمینگ یا شاردینگ (Sharding)

روش مقیاس‌پذیری پایه‌ای که شبکه بلاکچین را به بخش‌های کوچکتری به نام شارد تقسیم می‌کند تا سرعت پردازش موازی افزایش یابد.

شبکه لایتنینگ (Lightning Network)

راهکار مقیاس‌پذیری لایه دوم بیت‌کوین برای انجام تراکنش‌های بسیار سریع و با کارمزد نزدیک به صفر خارج از زنجیره اصلی.

شکست یا بریک‌آوت (Breakout)

عبور قیمت از سطح مهم حمایت یا مقاومت با حجم معاملات بالا که معمولاً آغازگر یک روند پرقدرت است.

صرافی غیرمتمرکز (DEX)

پلتفرمی بر بستر بلاکچین است که به کاربران اجازه می‌دهد بدون نیاز به واسطه و به صورت همتا به همتا (Peer-to-Peer) ارزهای دیجیتال خود را مبادله کنند؛ مانند یونی‌سواپ.

صرافی متمرکز (CEX)

پلتفرمی واسطه مانند صرافی‌های ارز دیجیتال که مدیریت حساب‌ها، دارایی‌ها و تطبیق سفارش‌های خرید و فروش کاربران را بر عهده دارد و معمولاً احراز هویت (KYC) در آن الزامی است.

ضرر ناخواسته یا ناپایدار (Impermanent Loss)

زیان احتمالی که تامین‌کنندگان نقدینگی در صرافی‌های غیرمتمرکز به دلیل تغییر نسبت قیمت توکن‌ها نسبت به زمان واریز تجربه می‌کنند.

عبارت بازیابی (Seed Phrase)

مجموعه‌ای از ۱۲ یا ۲۴ کلمه انگلیسی تصادفی که برای پشتیبان‌گیری و بازیابی کل کیف پول دیجیتال در صورت مفقود شدن دستگاه استفاده می‌شود.

عبارت بازیابی یا سید پرکیز (Seed Phrase)

مجموعه‌ای از ۱۲ تا ۲۴ کلمه تصادفی انگلیسی که برای بازیابی کلیدهای خصوصی و دارایی‌ها در صورت گم شدن کیف پول استفاده می‌شود.

عرضه اولیه سکه (ICO)

یک روش جذب سرمایه در کریپتو است که در آن یک پروژه جدید، توکن‌های خود را پیش از عرضه عمومی به سرمایه‌گذاران می‌فروشد.

عرضه اولیه صرافی غیرمتمرکز (IDO)

روش جذب سرمایه برای پروژه‌های جدید رمزارز که به طور مستقیم از طریق استخرهای نقدینگی در صرافی‌های غیرمتمرکز انجام می‌شود.

عرضه در گردش (Circulating Supply)

تعداد سکه‌ها یا توکن‌هایی که در حال حاضر در بازار منتشر شده و در دست عموم مردم و صرافی‌ها در گردش است.

عرضه کل (Total Supply)

مجموع کل سکه‌های ایجادشده منهای سکه‌هایی که به صورت دائمی سوزانده و از چرخه خارج شده‌اند.

فومو یا ترس از جا ماندن (FOMO)

احساس اضطراب و هیجان در معامله‌گر که مبادا سود یک ارز در حال رشد را از دست بدهد و اقدام به خرید هیجانی می‌کند.

فیبوناچی اصلاحی (Fibonacci Retracement)

ابزاری مبتنی بر اعداد فیبوناچی برای پیش‌بینی نقاط بازگشت و سطوح حمایت و مقاومت احتمالی در نمودار.

قانون منع سفر یا قاعده انتقال (Travel Rule)

مقرراتی که ارائه‌دهندگان خدمات دارایی مجازی را ملزم می‌کند اطلاعات فرستنده و گیرنده را در تراکنش‌های بزرگ انتقال دهند.

قرارداد آتی (Futures Contract)

توافقی برای خرید یا فروش یک دارایی در آینده با قیمت مشخص که در بازارهای مشتقه رمزارز بسیار محبوب است.

قرارداد دائمی (Perpetual Futures)

نوعی قرارداد آتی بدون تاریخ انقضا که معامله‌گر می‌تواند تا زمان دلخواه یا لیکوئید شدن آن را نگه دارد.

قرارداد قانونی هوشمند (Legal Smart Contract)

تلفیقی از قرارداد حقوقی سنتی و کد اجرایی روی بلاکچین که تعهدات قانونی را به صورت خودکار اجرا می‌کند.

قیمت لیکوئید شدن (Liquidation Price)

نقطه‌ای که در معاملات مارجین یا فیوچرز، به دلیل زیان زیاد، صرافی اجباراً پوزیشن کاربر را می‌بندد تا کل سرمایه صفر نشود.

لایه دو (Layer 2)

راهکارها و پروتکل‌های جانبی که روی شبکه اصلی (لایه ۱) سوار می‌شوند تا سرعت تراکنش‌ها را بالا و کارمزدها را کاهش دهند.

لایه دوم (Layer 2)

راهکارهای مقیاس‌پذیری روی بلاکچین اصلی (مثل آربیتروم یا اپتیمیزم) که سرعت تراکنش‌ها را بالا و کارمزد را کاهش می‌دهند.

لیکوییدشن (Liquidation)

بسته شدن اجباری موقعیت معاملاتی کاربر توسط صرافی به دلیل کاهش شدید ارزش مارجین و از دست رفتن وجه ضمانت در معاملات اهرمی.

مارکت‌پلیس NFT (NFT Marketplace)

پلتفرمی غیرمتمرکز یا متمرکز (مانند اپن‌سی) برای خرید، فروش و معامله توکن‌های غیرقابل تعویض.

مالیات بر عایدی سرمایه (Capital Gains Tax)

مالیاتی که دولت‌ها بر سود حاصل از فروش یا تبدیل دارایی‌های دیجیتال به پول فیات دریافت می‌کنند.

مبارزه با پول‌شویی (AML - Anti-Money Laundering)

مجموعه‌ای از قوانین و رویه‌ها برای شناسایی و مسدود کردن تراکنش‌های ناشی از درآمدهای غیرقانونی.

متاورس (Metaverse)

دنیای مجازی سه‌بعدی و تعاملی که بر پایه بلاکچین و رمزارزها ساخته شده و کاربران می‌توانند در آن به خرید زمین و دارایی بپردازند.

مجوز فعالیت مالی (Financial License)

مجوز رسمی که نهادهای نظارتی به صرافی‌ها و کارگزاری‌ها برای ارائه خدمات قانونی اعطا می‌کنند.

معاملات مارجین (Margin Trading)

معامله با استفاده از سرمایه یا اهرمی که صرافی به کاربر قرض می‌دهد تا با حجم بیشتری پوزیشن باز کند.

معدن‌کاوی ابری (Cloud Mining)

اجاره قدرت پردازش از مزارع استخراج راه دور برای استخراج رمزارز بدون نیاز به خرید سخت‌افزار شخصی.

مقاومت و حمایت (Support and Resistance)

سطوح قیمتی کلیدی؛ حمایت سطحی است که قیمت در آن متوقف و برمی‌گردد (تقاضا زیاد است) و مقاومت سطحی است که روند صعودی متوقف می‌شود (عرضه زیاد است).

مقررات بازارهای دارایی‌های رمزنگاری‌شده (MiCA)

چارچوب قانونی جامع اتحادیه اروپا برای تنظیم‌گری صرافی‌ها و ناشران توکن و استیبل‌کوین.

ممیزی امنیتی قرارداد هوشمند (Smart Contract Audit)

بررسی دقیق و موشکافانه کدهای قرارداد هوشمند توسط متخصصان امنیت برای کشف باگ‌ها و باج‌افزارها پیش از راه‌اندازی.

مناقشه قانونی رمزارز (Crypto Legal Dispute)

پرونده‌های دادگاهی و اختلافات حقوقی پیرامون مالکیت، کلاه‌برداری یا نقض قوانین مالی رمزارزها.

مکدی (MACD)

اندیکاتور دنبال‌کننده روند که رابطه بین دو میانگین متحرک قیمت را نشان داده و سیگنال‌های خرید یا فروش صادر می‌کند.

میانگین متحرک (Moving Average - MA)

اندیکاتوری پرکاربرد در تحلیل تکنیکال که میانگین قیمت دارایی را در یک بازه زمانی مشخص محاسبه کرده و روند بازار را هموار می‌کند.

میانگین متحرک نمایی (Exponential MA - EMA)

نوعی میانگین متحرک که به قیمت‌های روز جاری و جدید وزن بیشتری می‌دهد تا نسبت به تغییرات سریع واکنش‌گرا باشد.

نرخ تامین مالی (Funding Rate)

پرداخت‌های دوره‌ای بین معامله‌گران لانگ و شورت در صرافی‌های فیوچرز دائمی برای نزدیک نگه داشتن قیمت قرارداد به قیمت نقدی بازار.

نرخ هش یا هش ریت (Hash Rate)

شاخصی برای سنجش قدرت پردازش و محاسباتی کل شبکه بلاکچین مبتنی بر اثبات کار؛ هرچه بالاتر، امنیت بیشتر.

نرخ هش یا هش‌ریت (Hashrate)

معیاری برای سنجش قدرت پردازش و سرعت محاسباتی شبکه بلاکچین یا دستگاه‌های استخراج در هر ثانیه.

نقدشوندگی (Liquidity)

میزان آسانی و سرعتی که با آن می‌توان یک ارز دیجیتال را بدون تغییر قیمت شدید خرید یا فروش کرد.

نهنگ (Whale)

به افراد یا نهادهایی گفته می‌شود که مقدار بسیار زیادی از یک ارز دیجیتال را در اختیار دارند و تراکنش‌های آن‌ها می‌تواند قیمت بازار را به شدت تحت تأثیر قرار دهد.

نهنگ کریپتو (Crypto Whale)

فرد یا نهادی که مقدار بسیار زیادی از یک ارز دیجیتال را در اختیار دارد و می‌تواند با معاملات خود روی قیمت بازار تاثیر بگذارد.

نوسان‌پذیری (Volatility)

میزان و سرعت تغییرات قیمت یک دارایی در یک بازه زمانی؛ بازار کریپتو ذاتاً نوسان‌پذیری بالایی دارد.

هاوینگ (Halving)

رویدادی در شبکه بیت‌کوین که پاداش استخراج هر بلوک را نصف می‌کند. این رویداد هر ۴ سال یک‌بار (هر ۲۱۰,۰۰۰ بلوک) رخ می‌دهد تا عرضه بیت‌کوین جدید کاهش یابد و تورم آن کنترل شود.

هاوینگ بیت‌کوین (Bitcoin Halving)

رویدادی هر چهار سال یک‌بار که پاداش استخراج هر بلاک بیت‌کوین نصف شده و سرعت ورود سکه‌های جدید به بازار کاهش می‌یابد.

هنر مولد (Generative Art)

سبکی از آثار هنری دیجیتال که با استفاده از الگوریتم‌ها و کدهای کامپیوتری به صورت ترکیبی و تصادفی خلق می‌شوند.

هوش مصنوعی و کریپتو (AI Coins)

ارزهای دیجیتالی که پروژه‌های آن‌ها با هدف توسعه هوش مصنوعی, یادگیری ماشین و محاسبات غیرمتمرکز فعالیت می‌کنند.

واقعیت مجازی (VR) و واقعیت افزوده (AR)

فناوری‌های تعاملی برای ورود به دنیای متاورس و تجربه فضاهای سه‌بعدی با تجهیزات مخصوص.

وام فلش (Flash Loan)

نوعی وام بدون نیاز به وثیقه در دیفای که باید در همان تراکنش بلاکچین دریافت و بازپرداخت شود، در غیر این صورت تراکنش لغو می‌شود.

وام‌دهی غیرمتمرکز (DeFi Lending)

سیستم مالی بدون واسطه که کاربران می‌توانند دارایی خود را سپرده گذاری کرده یا با وثیقه گذاشتن رمزارز وام دریافت کنند.

وام‌دهی و وام‌گیری (Lending & Borrowing)

پروتکل‌هایی که به کاربران امکان می‌دهند دارایی خود را قرض دهند و سود بگیرند یا با گذاشتن وثیقه، وام رمزارزی دریافت کنند.

واگرایی (Divergence)

حالت عدم هماهنگی بین حرکت قیمت ارز دیجیتال و حرکت شاخص‌های تکنیکال (مثل RSI) که معمولاً هشدار بازگشت روند است.

وب سه (Web3)

نسل آینده اینترنت مبتنی بر فناوری بلاکچین، عدم‌تمرکز و مالکیت کاربران بر داده‌ها و دارایی‌هایشان.

وب ۳ (Web3)

نسل بعدی اینترنت مبتنی بر فناوری بلاکچین که در آن کاربران کنترل کامل داده‌ها و دارایی‌های دیجیتال خود را بدون واسطه دارند.

پاداش بلاک (Block Reward)

مقدار ارز دیجیتال تازه‌استخراج‌شده‌ای که به عنوان پاداش به ماینر یا ولیدیتور برای ایجاد بلاک جدید اهدا می‌شود.

پاداش بلوک (Block Reward)

مقدار ارز دیجیتال تازه‌استخراج‌شده‌ای که به عنوان پاداش به ماینر یا اعتبارسنج به خاطر افزودن بلوک جدید داده می‌شود.

پذیرش قانونی رمزارز (Legal Tender)

وضعیت قانونی خاصی که در آن یک رمزارز (مانند بیت‌کوین در السالوادور) به عنوان پول رسمی کشور شناخته می‌شود.

پل بلاکچین (Blockchain Bridge)

پروتکلی که امکان انتقال توکن‌ها و داده‌ها را میان دو شبکه بلاکچین کاملاً مجزا فراهم می‌کند.

پوزیشن خرید (Long Position)

خرید یک ارز دیجیتال با این انتظار که قیمت آن در آینده افزایش خواهد یافت تا از اختلاف قیمت سود کسب شود.

پوزیشن شورت (Short Position)

موقعیت فروش در بازار فیوچرز با این انتظار و پیش‌بینی که قیمت ارز دیجیتال در آینده کاهش پیدا خواهد کرد.

پوزیشن فروش (Short Position)

فروش استقراضی یک ارز دیجیتال با این انتظار که قیمت آن کاهش پیدا می‌کند تا بعداً با قیمت ارزان‌تر باز خرید شود.

پوزیشن لانگ (Long Position)

موقعیت خرید در بازار فیوچرز یا مارجین با این انتظار که قیمت ارز دیجیتال در آینده افزایش خواهد یافت.

کارمزد تراکنش ماینر (Transaction Fee)

مبلغی که کاربران به ماینرها پرداخت می‌کنند تا تراکنش آن‌ها با اولویت بالاتری در بلاک درج شود.

کش فارمینگ (Yield Farming)

استراتژی کسب سود حداکثری در دیفای با انتقال پویای دارایی‌ها بین استخرهای نقدینگی مختلف برای دریافت پاداش و سود بیشتر.

کشاورزی سود یا ییلد فارمینگ (Yield Farming)

روش کسب سود حداکثری در دیفای با انتقال دارایی‌ها میان استخرهای مختلف نقدینگی جهت دریافت پاداش و توکن‌های حاکمیتی.

کلید خصوصی (Private Key)

رمز امنیتی محرمانه‌ای که به کاربر اجازه می‌دهد دارایی‌های خود را مدیریت کند و انتقال دهد؛ معادل امضای دیجیتال.

کلید عمومی (Public Key)

آدرسی مشتق‌شده از کلید خصوصی که مانند شماره حساب بانکی برای دریافت رمزارز در اختیار دیگران قرار می‌گیرد.

کمیسیون بورس و اوراق بهادار (SEC)

سازمان نظارتی فدرال در ایالات متحده که مسئول نظارت بر اوراق بهادار و بازار مالی است.

کندل استیک یا شمعی (Candlestick)

نموداری بصری برای نمایش نوسانات قیمت در یک بازه زمانی مشخص شامل قیمت باز شدن، بسته شدن، سقف و کف.

کندل‌استیک (Candlestick)

نمایش گرافیکی قیمت‌های باز شدن، بسته شدن، بالاترین و پایین‌ترین قیمت یک ارز در بازه زمانی مشخص.

کیف پول امانی (Custodial Wallet)

نوعی کیف پول که کلیدهای خصوصی آن توسط شخص ثالث (مانند یک صرافی متمرکز) نگهداری و مدیریت می‌شود.

کیف پول حضانتی (Custodial Wallet)

کیف پولی که کلیدهای خصوصی آن توسط شخص ثالث (مانند صرافی متمرکز) مدیریت و نگهداری می‌شود.

کیف پول سخت‌افزاری (Hardware Wallet)

یک وسیله فیزیکی امن (شبیه فلش مموری) که کلیدهای خصوصی شما را کاملاً آفلاین و به دور از خطرات اینترنتی نگهداری می‌کند.

کیف پول سرد (Cold Wallet)

نوعی کیف پول ارز دیجیتال که به اینترنت متصل نیست (آفلاین) و بالاترین سطح امنیت را برای نگهداری بلندمدت دارایی‌ها در برابر هک و نفوذ سایبری فراهم می‌کند.

کیف پول غیرحضانتی (Non-Custodial Wallet)

کیف پولی که در آن کاربر کنترل کامل و انحصاری روی کلیدهای خصوصی و عبارت بازیابی خود دارد.

کیف پول نرم‌افزاری (Software Wallet)

اپلیکیشن یا برنامه‌ای روی موبایل یا کامپیوتر برای مدیریت و تراکنش‌های روزمره ارزهای دیجیتال که به اینترنت متصل است.

کیف پول نرم‌افزاری یا گرم (Hot Wallet)

کیف پولی متصل به اینترنت (به صورت اپلیکیشن موبایل یا افزونه مرورگر) که برای تراکنش‌های روزمره استفاده می‌شود.

کیف پول چندامضایی (Multi-Sig Wallet)

نوعی کیف پول که برای انجام تراکنش به تایید بیش از یک کلید خصوصی (مثلاً ۲ نفر از ۳ نفر) نیاز دارد.

کیف پول چندامضایی (Multisig Wallet)

کیف پولی که برای تأیید و انجام تراکنش‌ها به امضا یا تایید بیش از یک کلید خصوصی نیاز دارد.

کیف پول کاغذی (Paper Wallet)

یک روش ذخیره‌سازی سرد که در آن کلید عمومی و خصوصی به صورت متن یا بارکد روی کاغذ چاپ می‌شود.

کیف پول گرم (Hot Wallet)

کیف پول‌های ارز دیجیتالی که به اینترنت متصل هستند (مانند متامسک یا تراست ولت) و برای معاملات روزمره استفاده می‌شوند.

گردش یا نود (Node)

هر کامپیوتر یا دستگاهی که به شبکه بلاکچین متصل است، نسخه کامل دفتر کل را نگه می‌دارد و تراکنش‌ها را تایید می‌کند.

گردشگری نودها (Node Validation)

کامپیوترها یا سرورهایی که نسخه کامل دفتر کل بلاکچین را نگه داشته و تراکنش‌ها را اعتبارسنجی می‌کنند.

گروه ویژه اقدام مالی (FATF)

یک نهاد بین‌المللی که استانداردهایی را برای مبارزه با پول‌شویی و تامین مالی تروریسم تدوین می‌کند.

گس فی یا کارمزد شبکه (Gas Fee)

هزينه‌ای که کاربران برای اجرای تراکنش‌ها یا قراردادهای هوشمند به شبکه بلاکچین پرداخت می‌کنند.

گواهینامه سهام (Proof of Stake - PoS)

مکانیسم اجماعی که در آن اعتبارسنج‌ها به جای توان سخت‌افزاری، با قفل کردن توکن‌های خود (استیکینگ) امنیت شبکه را تامین می‌کنند.

گواهینامه سهام واگذار شده (DPoS)

نسخه پیشرفته‌ای از PoS که در آن دارندگان توکن به نمایندگانی رای می‌دهند تا از طرف آن‌ها تراکنش‌ها را تایید کنند.

گواهینامه کار (Proof of Work - PoW)

مکانیسم اجماعی که در آن امنیت شبکه با حل پازل‌های سخت ریاضی و مصرف انرژی پردازشی توسط ماینرها تامین می‌شود.

گواهینامهauthority (Proof of Authority - PoA)

مکانیسم اجماعی متکی بر هویت‌های تاییدشده و معتبر که معمولاً در شبکه‌های خصوصی یا سازمانی استفاده می‌شود.

ییلد فارمینگ (Yield Farming)

فرآیندی در امور مالی غیرمتمرکز (DeFi) که در آن کاربران با تامین نقدینگی برای استخرها، پاداش در قالب توکن‌های جدید دریافت می‌کنند.

موردی با این مشخصات یافت نشد.